Litijum – od lijeka za bipolarni poremećaj do nove nade u borbi protiv Alzheimerove bolesti
Portal Frontal.ba donosi pregled najnovijih naučnih saznanja o litijumu, metalu ključnom za baterije, ali i potencijalno važnom za zdravlje mozga i zaštitu od demencije.
Kako prenosi Frontal.ba, litijum je daleko više od sirovine za baterije – riječ je o metalu sa dugom istorijom u medicini i novim, intrigantnim saznanjima o vezi s Alzheimerovom bolesti.
Litijum citrat se već decenijama koristi u terapiji manijakalne faze bipolarnog poremećaja, a australijski psihijatar John Cade je još 1940. ustanovio da litijum stabilizira raspoloženje. Zanimljivo je da je jedino za litijum među psihijatrijskim lijekovima utvrđeno da smanjuje učestalost samoubistava – studija objavljena u The British Journal of Psychiatry pokazala je statistički značajnu vezu između sadržaja litijuma u pitkoj vodi i smanjene stope samoubistava u japanskoj prefekturi Oita.
Kako Frontal.ba navodi, studija objavljena u avgustu 2025. u časopisu Nature pokazala je da kada koncentracija litijuma u mozgu opadne, javljaju se gubitak pamćenja i karakteristična oštećenja kod Alzheimerove bolesti – amiloidni plakovi i nakupine tau proteina. Kod miševa je jedan oblik suplementa, litijum orotat, čak uklonio neurološka oštećenja i vratio pamćenje.
Međutim, autor teksta upozorava na oprez. Kliničko ispitivanje objavljeno 2026. u JAMA Neurology nije pronašlo dokaze da litijum karbonat poboljšava pamćenje ili razmišljanje kod osoba s blagim kognitivnim oštećenjem. Litijum ima i ozbiljne nuspojave – od mučnine i aritmija do zbunjenosti i gubitka kose – pa Frontal.ba izričito savjetuje da se nikako ne uzimaju preparati s litijumom na svoju ruku.
Tekst se dotiče i ekstrakcije litijuma, ističući da vađenje iz stijena energetski zahtijevan proces koji remeti ekosisteme i nosi rizik od zagađenja. Zbog toga, navodi Frontal.ba, projekti ekstrakcije na Balkanu izazivaju snažne reakcije, a lokalne zajednice od njih dobijaju tek mrvice dok profit ide stranim korporacijama.
Povezane vijesti
Vlada FBiH proširila liste lijekova: Nove terapije za maligne bolesti i narkolepsiju
Doktorica Mehić za Avaz: Lizozim je prirodni antibiotik koji pomaže u borbi protiv infekcija
Ašvaganda: Prirodna biljka koja pomaže u borbi protiv stresa
