Nobelova nagrada za fiziku profesoru čiji izum otkriva tajne svemira
Belgijski fizičar Francis Halzen dobio je Nobelovu nagradu za fiziku za pionirski rad na opservatoriju IceCube koji detektuje neutrine iz svemira.
Prema pisanju N1 BiH, Nobelovu nagradu za fiziku osvojio je belgijski fizičar i profesor Francis Halzen, za pionirski rad na opservatoriju koji otkriva čestice iz svemira i omogućava nova saznanja o udaljenim dijelovima kosmosa.
Halzen je predvodio razvoj opservatorija IceCube na Južnom polu, koji koristi kubični kilometar antarktičkog leda opremljenog svjetlosnim senzorima za otkrivanje neutrina. Te čestice, objašnjava se, prenose informacije o snažnim procesima visokih energija u svemiru.
Kraljevska švedska akademija znanosti saopštila je da su "njegova vizija i naučno vodstvo bili ključni za Neutrinski opservatorij IceCube". Halzen je ideju o otkrivanju neutrina na Južnom polu prvi put predstavio još 1988. godine.
"Francis Halzen predvodio je međunarodni tim istraživača i inženjera koji nam je omogućio izvanredan naučni instrument", rekao je Mark Pearce, predsjednik Nobelovog odbora za fiziku, dodavši da su "njegova upornost i naučna vizija otvorile put novoj vrsti astronomije".
Neutrini su subatomske čestice koje je izuzetno teško otkriti. Sunce ih proizvodi u ogromnim količinama — svake sekunde milijarde njih bez posljedica prođu kroz površinu veličine ljudskog nokta. IceCube, međutim, traga za neutrinima mnogo viših energija, koji nastaju u snažnim procesima daleko izvan našeg Sunčevog sistema, u udaljenim galaksijama.
Većina neutrina prođe ravno kroz led, ali povremeno neki od njih stupi u interakciju s njim, pri čemu nastaju čestice koje proizvode karakterističan bljesak svjetlosti. Ti rijetki signali otkrivaju odakle su neutrini stigli i u kojim su ekstremnim uslovima nastali, pa naučnici na taj način mogu istraživati dijelove svemira koje je teško proučavati običnim teleskopima.
Povezane vijesti
Nobelova nagrada za fiziku za 2026. pripala Francisu Halzenu: Otkrio 'sablasne glasnike' iz svemira
Nobelova nagrada za fiziku za 2026. ide naučniku koji je u ledu Antarktika lovio čestice iz svemira
Nobelova nagrada za medicinu trojici naučnika koji su otkrili tajne mozga
