Digitalni evro: Evropa sprema odgovor Visi i Mastercardu, a projekat košta milijarde
Evropska centralna banka razvija digitalni evro kao alternativu američkim platnim mrežama Visa i Mastercard. Iza ambicioznog projekta stoje milijarde evra troškova i pitanje prihvaćenosti među građanima i trgovcima.
Kako prenosi Capital.ba, pozivajući se na Fortune i Investitor.me, Evropa priprema digitalni evro kao javnu alternativu postojećim načinima elektronskog plaćanja, kako bi smanjila oslanjanje na američke kompanije Visa i Mastercard. Prema podacima GlobalData koje prenosi Fortune, te dvije kompanije obradile su 47 odsto ukupne vrijednosti kartičnih plaćanja u evrozoni tokom 2025. godine, zbog čega evropski zvaničnici platnu infrastrukturu sve više posmatraju kao pitanje ekonomske bezbjednosti.
Digitalni evro bio bi elektronski oblik novca centralne banke, zamišljen kao dopuna gotovini. Građanima bi omogućio korištenje javnog novca i pri digitalnim plaćanjima, dok je novac na računima danas potraživanje prema komercijalnim bankama.
ECB planira dvanaestomjesečni pilot-projekat u drugoj polovini 2027. godine uz učešće 36 pružalaca platnih usluga, među kojima su Deutsche Bank, Revolut, Adyen i UniCredit. Cilj je da sistem bude spreman za moguće prvo izdavanje tokom 2029. godine, pod uslovom da evropski propisi budu usvojeni 2026. ECB naglašava da konačnu odluku donosi tek nakon usvajanja uredbe, pa 2029. nije garantovan datum.
Za građane bi osnovne usluge bile besplatne, a trgovcima bi glavna korist mogla biti veća konkurencija i niži troškovi. Predloženi okvir predviđa obavezno prihvatanje digitalnog evra kod trgovaca koji prihvataju digitalna plaćanja.
Prema procjeni ECB-a, razvoj bi koštao oko 1,3 milijarde evra, a godišnji operativni troškovi oko 320 miliona evra. Banke bi se suočile s dodatnim ulaganjima od četiri do 5,8 milijardi evra. Dodatna briga banaka je mogućnost preusmjeravanja dijela depozita u novčanike digitalnog evra.
Fortune podsjeća da privatne alternative poput digitalnog novčanika Wero već osvajaju tržište, dok stručnjaci upozoravaju da argumenti poput monetarnog suvereniteta građanima neće promijeniti navike bez jasne praktične koristi. Raste i uloga stabilkoina vezanih za dolar, što dodatno pojačava strateški značaj projekta.
Povezane vijesti
Evropa sprema digitalni euro: Nova javna alternativa Visa i Mastercard karticama
Vrućine i suše koštale evropske poljoprivrednike do 17 milijardi eura
Milijarde eura protiv skupog goriva: Kako evropske vlade štede vozače i privredu
