Profesor iz BiH na čelu slavnog 'Trezora sudnjeg dana' na Svalbardu

Fuad Gaši, profesor genetike rođen u BiH, od juna koordinira Globalni trezor sjemena na norveškom arhipelagu Svalbard, koji čuva rezervne kopije sjemena iz cijelog svijeta.

28. septembar 2026. u 07:351 min čitanja👁 0 pregledaIzvor: Fokus.ba

Profesor genetike i oplemenjivanja biljaka Fuad Gaši od juna koordinira Globalni trezor sjemena na norveškom arhipelagu Svalbard, često nazivan 'Trezorom sudnjeg dana'. Kako prenosi Fokus.ba, on je o svojoj novoj ulozi govorio za španski El País.

Gaši radije opisuje trezor kao riznicu znanja — mjesto gdje se čuvaju rezervne kopije sjemena iz banaka gena širom svijeta. Rođen je u Bosni i Hercegovini, a tokom rata je kao izbjeglica otišao u Švedsku. Vratio se u BiH, studirao poljoprivredne nauke i genetiku te postao profesor na Univerzitetu u Sarajevu. Godine 2008. pokrenuo je prvu banku biljnih gena u BiH.

Plaćeni politički oglas

Sjeme iz sarajevske banke gena deponovao je na Svalbardu 2024. godine, ali je tada trezor vidio samo izvana. Dvije godine kasnije naslijedio je dotadašnjeg koordinatora Åsmunda Asdala i prvi put ušao u prostor sa uzorcima.

Prvi ulazak u junu opisao je kao posebno iskustvo. Vrata trezora otvaraju se tri puta godišnje. 'Ako zastanete i razmislite o sjemenu koje je rezultat rada generacija poljoprivrednika tokom hiljada godina, sve to postaje prilično impresivno', kazao je Gaši.

U trezoru se trenutno nalazi više od 1,4 miliona uzoraka sjemena, a svaka od tri komore ima kapacitet za oko 1,5 miliona. Sjeme se čuva na minus 18 stepeni Celzijusa, a trezor ne služi za uzgoj — to je posao banaka gena koje su poslale uzorke.

Gaši je nedavno u Valenciji upozorio da gubitak raznolikosti usjeva čini proizvodnju hrane ranjivijom, pa je važno čuvati i sjeme i znanje o sortama koje su poljoprivrednici razvijali generacijama.

Izvor informacijeGlasBosne.info je sadržaj prepričao na osnovu informacija objavljenih u originalnom članku.