Svaka deseta cigareta u EU ilegalna: Crno tržište državama odnosi milijarde
Novi izvještaj Evropskog revizorskog suda pokazuje da gotovo svaka deseta cigareta u EU dolazi sa crnog tržišta, a gubici se procjenjuju na oko 13 milijardi evra godišnje.
Prema pisanju Vijesti.ba, novi izvještaj Evropskog revizorskog suda (ECA) pokazuje da gotovo svaka deseta cigareta koja se puši u Evropskoj uniji potiče sa ilegalnog tržišta, dok godišnji gubitak za budžete EU i država članica iznosi oko 13 milijardi evra.
Zabrinjava i promjena u načinu rada crnog tržišta. Krijumčarenje je i dalje problem, ali ilegalna proizvodnja cigareta sve više se odvija unutar same Unije, a ilegalni pogoni otkriveni su u gotovo svim državama članicama. Kako navodi Vijesti.ba, organizovane kriminalne grupe premeštaju proizvodnju bliže tržištima na kojima prodaju robu.
Primjer Belgije najbolje pokazuje razmjere. U februaru 2025. tamo je zatvorena najveća ilegalna fabrika cigareta do tada otkrivena u zemlji — pogon u Lomelu radio je 24 sata dnevno, a svaka od četiri proizvodne linije mogla je da proizvede oko milion cigareta na sat. U septembru 2026. Belgijci su zatvorili još jednu fabriku kod Ninovea, što je bio 12. ilegalni pogon zatvoren u toj zemlji od početka godine.
Belgija nije izuzetak. U najvećoj ilegalnoj fabrici koju su do sada otkrile španske vlasti zaplijenjeno je oko tri miliona paklica cigareta vrijednih 15 miliona evra, pet tona sirovog duvana vrijednog pet miliona evra, a uhapšeno je 20 osoba. Proizvodi iz tog pogona distribuirani su u šest država članica.
ECA navodi da problem nije samo rast ilegalne proizvodnje, već i način na koji se njemu suprotstavlja — nacionalni sistemi kontrole se razlikuju, kazne nisu usklađene, a u razmjeni informacija postoje praznine.
„Kriminalci koji se bave ilegalnom trgovinom duvanom uspevaju ne zato što Evropi nedostaju zakoni, već zato što i dalje postoje praznine u koordinaciji, razmeni informacija i provođenju propisa. Organizovani kriminal ima strategiju. Potrebna je i nama“, rekao je Petri Sarvama iz Evropskog revizorskog suda.
ECA upozorava da ni stvarne razmjere ilegalnog tržišta nisu potpuno poznate, jer su podaci o obimu i ekonomskom uticaju nepotpuni i nepouzdani. Dostupne brojke pokazuju da su ilegalne cigarete 2023. činile oko 8,8 odsto ukupne potrošnje cigareta u EU, uprkos opštem padu pušenja.
Povezane vijesti
Mađarska uzima zajam od 5,4 milijarde evra iz EU odbrambenog fonda
Fico ljut zbog cijena goriva u Evropi: EU može milijarde za Ukrajinu, ali ne i sastanak o dizelu
SAD traže da se uključe u spor Muska i X-a protiv EU zbog kazne od 120 miliona eura
