Ziryab: Zaboravljeni genije iz Cordobe koji je promijenio muziku, modu i kuhinju Evrope
Oslobođenje donosi priču o Ziryabu, dvorskom muzičaru iz Al-Andalusa čije inovacije u muzici, modi, gastronomiji i higijeni i danas žive u Evropi, iako je njegovo ime gotovo zaboravljeno.
Kako prenosi Oslobođenje, Abu al-Hassan Ali Ibn Nafi, poznatiji kao Ziryab, bio je jedna od najvećih kulturnih ikona Srednjeg vijeka, iako se o njegovom naslijeđu u evropskim medijima rijetko govori.
Rođen je 789. godine, a o njegovom porijeklu historičari vjekovima vode rasprave – neki su tvrdili da je Arap, Perzijanac, Kurd ili Afrikanac. Nadimak Ziryab na arapskom znači Crna ptica, a dobio ga je, prema historičaru Ibn Hayyanu, "zbog tamne puti, jasnoće i muzikalnosti glasa i slatkoće njegovog lika".
Kako Oslobođenje prepričava, zbog ljubomorne konkurencije na bagdadskom dvoru napustio je Bagdad i sa 24 godine stigao u Cordobu, tada grad sa oko pola miliona stanovnika. Postao je dvorski muzičar kalife Abd al-Rahmana II, koji ga je bogato nagrađivao – primao je 200 zlatnih dinara mjesečno, uz dodatne bonuse i raskošnu palatu.
Znao je napamet više od 10.000 pjesama, osnovao je prvi muzički konzervatorijum u Cordobi, a lutnji (oud) dodao je petu žicu, što je kasnije otvorilo put razvoju gitare. Neki ga, piše Oslobođenje, smatraju izumiteljem opere, a pojedini teoretičari povezuju i tradiciju flamenka s njegovim djelovanjem.
Ziryab je ostavio trag i izvan muzike. Uveo je sezonske modne kolekcije, kratku kosu za muškarce i ženske šiške, prvi je serverao obroke po redu – od predjela do deserta, uveo šparoge u ishranu, kristalne čaše umjesto metalnih pehara, pastu za zube i dezodorans.
Kako navodi Oslobođenje, njegove inovacije prisutne su i danas u načinu na koji jedemo, oblačimo se i brinemo o svom izgledu, a njegov ritam navodno se nazire i u djelima Mozarta te džez muzičara poput Dukea Ellingtona.
Povezane vijesti
Prase na ražnju u bašti Muzeja moglo je završiti i kostima Kotromanića
Predstavljeni "Izabrani radovi" akademika Mirka Pejanovića: Od ZAVNOBiH-a do evropske budućnosti BiH
Mostar ovog vikenda u znaku stripa: Stiže 24 autora iz BiH, regiona i Evrope
