Divlje mačke u BiH dobile prve genetičke podatke: Šnjegota i Hinić identifikovale sedam haplotipova
Profesorica Dragana Šnjegota i mlada naučnica Kristina Hinić objavile su prve rezultate genetičkih analiza evropske divlje mačke u BiH. Analizom 45 jedinki identifikovale su sedam haplotipova i otvorile pitanje ukrštanja s domaćim mačkama.
Prema pisanju Tip.ba, profesorica Dragana Šnjegota s Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci i mlada naučnica Kristina Hinić, koja je magistrirala na Univerzitetu u Novom Sadu, objavile su prve rezultate genetičkih analiza evropske divlje mačke (Felis silvestris) u Bosni i Hercegovini.
Analizirale su genetički materijal 45 jedinki i identifikovale sedam različitih haplotipova, dok između „istočne" i „zapadne" populacije nije uočena izražena genetička diferencijacija. Zanimljivo je da su neki haplotipovi ranije zabilježeni i kod divljih i kod domaćih mačaka, što otvara pitanje mogućeg ukrštanja. Hinić, međutim, ističe da prisustvo istog haplotipa nije dokaz hibridizacije i da su za pouzdane odgovore potrebne dodatne analize jedarne DNK i veći broj uzoraka.
Kako je ispričala Šnjegota, ideja za istraživanje nastala je još 2016. godine tokom posjete Institutu za istraživanje sisara u Bjelavježi u Poljskoj, na predavanju kolege iz Senckenberg instituta u Frankfurtu o ugroženosti ove vrste u Evropi.
U saradnji s U.G. C.E.Z.A.R. iz Srpca, a uz finansiranje britanske Rufford fondacije, 2021. godine sproveden je monitoring na sjeveru BiH, na području uz rijeku Savu. Foto-zamke i dronovi dali su, kako kažu, poražavajuće rezultate — divljih mačaka bilo je znatno manje nego što se očekivalo. Istraživačice dodaju da ljudi ovu vrstu vrlo često miješaju s risom.
Rad je finansiran kroz projekte Ministarstva za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje RS, uz podršku Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu i Biološkog fakulteta Univerziteta u Zagrebu. Naučnice trenutno istražuju mikrosatelitne markere i kontrolni region mitohondrijalne DNK, a sarađuju i s Primorskim univerzitetom u Portorožu.
Šnjegota i Hinić naglašavaju da je genetika temelj modernog konzervacionog rada i da se bez nje ne mogu izraditi kvalitetni planovi zaštite divljih vrsta. Dugoročni plan je proširiti istraživanje na veći broj uzoraka, šire geografsko područje i analize na genomskom nivou.
Povezane vijesti
15,5 miliona KM godišnje za Univerzitet u Bihaću: Crna-hronika pita ko ima korist, a šta dobijaju studenti
Muškarci u FBiH za četiri godine 'dobili' gotovo pet godina života: Duže se živi i nakon 65.
Stolac domaćin 18. "Hercegovačkih plodova Mediterana": U fokusu šipak, smokva i maslina
