Dvije godine od tragedije u Donjoj Jablanici: Istraga o kamenolomu Šupljika sada na federalnom nivou
Tragedija u Donjoj Jablanici od 4. oktobra 2024. godine, u kojoj je poginulo 19 ljudi, i dalje nije rasvijetljena. Kako prenosi Avaz.ba, istraga o kamenolomu Šupljika prebačena je na Federalno tužilaštvo.
Kako prenosi Avaz.ba, dvije godine nakon odrona koji je u Donjoj Jablanici odnio 19 života, još uvijek nema konačnog odgovora šta je, osim ekstremnih vremenskih prilika, dovelo do katastrofe i da li je ljudski faktor uticao na njene razmjere.
U centru pažnje od prvih dana je kamenolom „Šupljika" iznad Donje Jablanice, koji se povezuje sa firmom „Sani" d.o.o. Jablanica. Avaz.ba navodi da nije utvrđeno da je kamenolom sam izazvao tragediju, ali postoje brojna pitanja o njegovom statusu, inspekcijskim kontrolama i uticaju na stabilnost terena.
Prema dokumentaciji Ministarstva privrede HNK, firma „Sani" je više puta tražila koncesiju za eksploataciju kamena, ali Vlada HNK je nije izdala. Jedno od osnovnih pitanja jest, ako koncesija nije izdata, na osnovu čega su se na lokalitetu obavljale aktivnosti povezane sa kamenolomom.
Inspekcijski nadzori provođeni su još od 2009. godine, kada je kamenolomu zabranjeno izvođenje radova i objekat je zapečaćen. Godine 2011. firmi „Sani" izdat je prekršajni nalog od 5.000 KM, a odgovornoj osobi kazna od 500 KM.
Posljednji dokumentovani inspekcijski nadzor obavljen je u avgustu 2021. Tada na terenu, prema zapisniku, nisu zatečeni ljudi ni mašine ni znakovi radova. Nakon toga do tragedije nije bilo evidentiranih prijava za nadzor, mada su pojedini mještani nakon katastrofe govorili da su aktivnosti na kamenolomu postojale i ranije.
Federalni zavod za geologiju u izvještaju navodi da je događaj posljedica kombinacije prirodnih i antropogenih faktora. Kao neposredni pokretač navedene su ekstremne padavine — više od 280 milimetara kiše u kratkom periodu — ali spominju se i aktivnosti kamenoloma te degradacija padine usljed šumskog požara.
Tužilaštvo HNK ranije je provodilo istragu protiv firme „Sani" i četiri fizičke osobe zbog sumnji na zloupotrebu položaja, teško izazivanje opće opasnosti, onečišćenje okoliša i nesavjestan rad u službi. Tokom istrage obavljena su vještačenja iz rudarstva, geologije, geodezije i finansija, kao i 3D LiDAR snimanje iz zraka.
U martu 2026. kantonalna istraga stavljena je van snage, a novu naredbu donio je POSKOK Federalnog tužilaštva zbog uočenih nepravilnosti i tehničkih nedostataka. Federalna uprava policije je 9. septembra 2026. obavila novi uviđaj na lokalitetu kamenoloma.
Povezane vijesti
Dvije godine od tragedije u Donjoj Jablanici: Šta se dogodilo te noći kada je život izgubilo 19 ljudi
Dvije godine od katastrofalnih poplava u Jablanici: istraga kamenoloma još traje, optužnice nema
Dvije godine od tragedije u Donjoj Jablanici: Upozorenja su postojala, odgovora još nema
